آموزش تنظیم هیجان و راهبردهای آن برای معلمین

آموزش تنظیم هیجان

آموزش تنظیم هیجان و راهبردهای آن نقش بسیار با اهمیتی در سلامت روان دانش آموزان ایفا می نماید. مداخلات معلم برای دانش‌آموزان مفید است، چون باعث می‌شود آنها تنظیم هیجان که شامل کاهش استرس  رهبری هیجان و الگوسازی و آموزش مستقیم مهارت‌های مقابله‌ای می‌شود را یاد بگیرند. برای مثال، در آموزش دانش‌آموزان مضطرب باید نیازهای خاص آن‌ها را مد نظر قرار داد.

راهبرد خاصی که معلمان برای آموزش تنظیم هیجان باید از آنها آگاهی داشته باشند شامل دانش هیجانی می‌شود تا حدی که فرهنگ هیجان (اطلاعات در زمینه هیجان ها) را رشد دهد. دانش آموزان باید «کلمات دارای بار احساسی» را بیاموزند. اگر دانش‌آموزان به حرف‌های افراد دیگر توجه کنند، می‌توانند نوع احساسات آن‌ها را تشخیص دهند. معلمان می‌توانند از اصطلاحات هیجانی بصورت روزمره در آموزش تنظیم هیجان به دانش‌‌آموزان استفاده کنند.

آنها می‌توانند از داستان‌هایی برای بحث‌ درباره‌ی هیجانات از طریق سوالات زیر استفاده کنند: «فکر می‌کنید این فرد چه احساسی دارد؟». سوالی مثل «در داستان چه اتفاقی افتاد که باعث شد او چنین احساسی داشته باشد؟» توجه را متمرکز بر علل هیجانات و احساسات می‌کند. پرسیدن سوالاتی مانند «او چه کاری می‌تواند انجام دهد؟» توجه دانش‌آموز را متمرکز بر حل مشکل می‌کند. داستان‌ها می‌توانند برای درک دیدگاه‌ها مورد استفاده قرار گیرند. معلمان مدرسه می‌توانند از رخدادهای واقعی برای کمک به کودکان در توجه به هیجانات دیگران استفاده کنند. معلمین باید این امر را به دانش آموزان تفهیم نمایند که داشتن برخی احساسات طبیعی است و نیاید بابت آن احساس گناه کرد بلکه مهم مدیریت کردن این احساسات و هیجانات است. از جمله این جریانات می توان به موارد ذیل اشاره کرد

  • عصبانی بودن قابل درک است، اما کتک زدن نه.
  • حسادت قابل درک است اما خراب کردن یک رابطه دوستانه نه.
  • آشفته بودن قابل درک است، اما کوبیدن میز بازی نه.
  • احساس غمگینی قابل درک است، اما ناسزا گفتن و گفتن چیزهای آزار دهنده به همکلاسی‌ها نه.

کودکان وقتی که هیجانات نامناسب را ابراز کردند، باید رفتارهای اصلاحی را یاد بگیرند. آنها باید در چندین روش مهارت پیدا کنند تا در چنین موقعیت‌هایی استفاده کنند: «متاسفم، من آرامشم را از دست دادم، من دوباره سعی خواهم کرد». «به من وقت بده، من کمی استرس دارم»، «من واقعا چنین هدفی نداشتم»، «من ناراحت بودم، من قصد نداشتم شما را هم ناراحت کنم». این روش‌ها می‌توانند جزئی از برنامه‌های آموزشی اجتماعی – هیجانی همگانی شوند. این آموزش ها و فنون با پروش هوش هیجانی به کودکان کمک می نماید بازخورد بسیار مناسب تری از اطرافیان دریافت نمایند.

نکاتی برای معلمین جهت آموزش تنظیم هیجان

  1. وقتی یک دانش‌آموز تفسیر منفی می‌کند، آن را به عنوان فرصتی برای گفتگو و آموزش هیجانات در نظر بگیرید.
  2. هیجانات منفی که دانش‌آموز نشان می‌دهد را نامگذاری کنید (اگر دانش‌آموز خیلی کم سن است) یا به دانش‌آموز بزرگ‌تر کمک کنید تا هیجاناتی را که خودش ابزار کرده است، نامگذاری کند.
  3. گوش دادن همدلانه به توضیحات دانش‌اموز درباره‌ی ناحساساتش، به دانش‌آموز فرصتی برای تجربه و پذیرش احساساتش می‌دهد.
  4. به دانش‌آموز اجازه بدهید هیجانش را «احساس» کند، خاطر نشان کنید که هیجانات «بد» نیستند، بلکه تا حدی نرمال هستند و توسط هر فردی قابل پذیرش هستند.
  5. اگر دانش‌آموز در یک مکان عمومی است (راهرو، کافه تریا، زمین بازی، کلاس درس)، مهم است که دانش‌آموز ناراحت را به مکانی ببرید که او در جلوی همسالانش ناراحتی خود را نشان ندهد. اگر شدت هیجانات ابراز شده شدید است، تعیین محدودیت کنید. اگر دانش‌آموز غیر قابل کنترل است (یا به این مرحله نزدیک است)، به جای اینکه برای دانش‌آموز استدلال کنید، از توجه گردانی استفاده کنید.
  6. وقتی که دانش‌آموز قابل کنترل به نظر می‌رسد، اگر هیجان ناخوشایند است از دانش‌آموز بپرسید.
  7. به دانش‌آموز پیشنهاد کنید که شدت هیجانی که دارد تجربه می‌کند، یا طول مدتی که هیجان منفی نشان می‌دهد را محدود نماید.
  8. اگر حل مشکل مفید است، دانش‌آموز را درگیر راه‌حل‌های اکتشافی یا تشخیص چگونگی ممانعت از موقعیت‌ها کنید تا اتفاقات دوباره رخ ندهند.

منبع:

مک لم، گایل(1390) تنظیم هیجان کودکان( نرجمه احمد کیانی) انتشارات ازجمند

کاتمن، جان(1393) پرورش هوش هیجانی در کودکان(ترجمه حمید رضا بلوچ) انتشارات رشد

پوپ، آلیس، (1391) افزایش احترام به خود در کودکان( ترجمه پریسا تجلی) انتشارات رشد

One thought on “آموزش تنظیم هیجان و راهبردهای آن برای معلمین

  1. اشتراک ها: نقش معلمان و مربیان در هوش هیجانی کودکان - بامام - سایت استعدادیابی، تقویت هوش، بازی فکری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *