تاثیر حیوانات خانگی بر کودک و هوش

تاثیر حیوانات خانگی بر کودک

اکثر کودکان علاقه زیادی به نگهداری حیوانات خانگی دارند و برای والدین نگرانی هایی در مورد بیماری ها، تاثیر حیوانات خانگی بر کودک و نحوه نگهداری آنها در خانه وجود دارد. این پرسش پیش می آید که نگهداری از یک حیوان در خانه چه سود و زیانی در زمینه پرورش هوش و توانایی ذهنی و مسایل عاطفی کودک دارد؟ مطالبی که در پی می آیند پاسخگو این سوالات هستند.
قسمت مهمی از آنچه در مورد هوش برای کودکان می توانیم درنظر داشته باشیم توانایی یادگیری و کاربرد مهارت های لازم برای سازگاری با محیط است. اکثر محققان اذعان داشته اند که توجه به ﺗﻮﺍﻧﺎﻳﻴ ﻬﺎی ﻭ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻦ محیط ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻭ ﺭﺷﺪ مناسب موجب ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻭ ﺣﺘﯽ ﺗﺮﻣﻴﻢ ﺗﻮﺍﻧﺎﻳﻴﻬﺎی ﺫﻫﻨﯽ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ. حیوانات جلوه ای از محیط طبیعی اطراف ما هستند که همواره برای کودکان جذابیت داشته اند. تحقیقات و توصیه های زیادی در مورد نحوه نگهداری و حفظ سلامت خانواده هایی که حیوان خانگی دارند عنوان شده است. اما در مورد اینکه آیا نگهداری از حیوان بر هوشبهر کودک تاثیرگذار هست یا نه کمتر صحبت شده است.
همانطور که می دانید هوش مولفه های مختلفی دارد (والتر،1391). مولفه هایی که از ارتباط با نگهداری حیوان می توانند تاثیر بپذیرند عبارتند از:

تاثیر حیوانات خانگی بر کودک و مولفه های هوشی

• هوش منطقی: شامل حل کردن، رفع کردن، تحلیل کردن، محاسبه کردن، کمی کردن مطالب، نوآوری.کودکی که از حیوان نگهداری می کند ناگزیر است این مولفه از هوش خود را برای زمان بندی غذا دادن ، رسیدگی به مشکلات و بیماری های حیوان به کار گیرد.
• هوش جنبشی: شامل ساختن، بنا کردن، پدید آوردن، حرکات ظریف و درشت، تقلید کردن، بکار بردن. فعالیت های ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﺣﺮﻛﺘﯽ ﺍﺳﺎﺱ ﺭﺷﺪ کودک هستند و ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎی ﺣﺮﻛﺘﯽ – ﺍﺩﺭﺍﻛﯽ ﻛﻮﺩﻙ ﻭﺳﻴﻠﻪ ﺍی ﺑﺮﺍی ﻛﺸﻒ ﺩﻧﻴﺎی ﭘﻴﺮﺍﻣﻮﻥ، ﺑﺮﻗﺮﺍﺭی ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺑﺎ ﺍﺷﻴﺎ ﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻭﺗﻌﺎﻣﻼﺕ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻭ ﻫﻴﺠﺎﻧﯽ ﺍﺳﺖ هرچه کودک فعال تر و پر جنب جوش تر باشد هوش جنبشی او بیشتر تحریک می شود. بازی با حیوانات باعث می شود به خاطر اینکه کودک با آنها ارتباط عاطفی نیز برقرار می کند و وظیفه نگهداری از آنها را بر عهده خود می بیند و مجبور است مراقبت هایی را در حرکات خود برای ایمنی خود و حیوان لحاظ کند، حرکات پخته تری از خود نشان دهد و این مساله بر رشد هوش جنبشی او تاثیر گذار خواهد بود.
• هوش درون فردی: شامل نشان دادن، اشاره کردن، حمایت کردن، طرفداری کردن، تشویق کردن. مسایل هوش درون فردی با نگهداری و احساس مسولیت در برابر حیوان به خوبی تقویت می شود.
• هوش میان فردی: شامل تقسیم کردن، سوق دادن، هدایت کردن، همکاری کردن، ایفای نقش،. کودکانی که از حیوانات مراقبت می کنند می توانند تعامل بهتری با همسالان نیز برقرار کنند. آنها نقش خود در نگهداری از موجودی ضعیف تر را پررنگ می بینند و مفهوم هدایت کردن و همکاری را به خوبی درک می کنند.
ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺍﺯ ﺟﻤله مسایلی هستند ﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺭﺷﺪ و پرورش ذهن ﻛﻮﺩﻙ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ و بازی و ارتباط با حیوانات باعث می شود این تجربیات برای کودکان پیش بیایند. تمرین ارتباط برقرار کردن، احساس مسولیت، توانایی و سلامت هیجانی و سازش پذیری از جمله مهارت هایی هستند که تحقیقات بالا بودن کیفیت آنها را در مورد افرادی که از حیوانات نگهداری می کنند اثبات کرده اند. بنابراین می توان بر ارتقا رشد اجتماعی و هیجانی کودک در کنار تقویت مولفه های هوش تاکید کرد.
دغدغه والدین در مورد نگهداری حیوانات در خانه در وهله اول به خطر افتادن سلامت جسمانی کودکان است که با توجه به زندگی های آپارتمانی و خانه های بدون حیاط دغدغه ی به جایی است. همچنین نگرانی هایی در مورد وابستگی کودکان به حیوان با توجه به عمر کوتاه آنها وجود دارد که در زیر به نکاتی در این باره اشاره می کنیم:

نگرانی هایی در ارتباط با تاثیر حیوانات خانگی بر کودک

• اکثر حیوانات خانگی عمر کوتاهی دارند و کودکان مرگ آنها را تجربه می کنند. قبل از خرید حیوان مفهوم مرگ را به زبان کودک برایش توضیح دهید و از داستان و فیلم های کارتونی استفاده کنید. بدیهی و غیر اجتناب بودن این مساله را روشن کنید و به او بگویید که این مساله همراه با بار غم خواهد بود و او لحظات غم انگیزی را تجربه خواهد کرد و حق دارد که در مورد احساسات خود صحبت کند و آنها را بروز بدهدو از تجربیات خود برای کودکان صحبت کنید.
• مراقب به آلرژی هایی که کودک ممکن است از حیوان بگیرد باشید. حساسیت نشان دادن و سرفه و عطسه کردن کودک را جدی بگیرید و به پزشک مراجعه کنید.
• حیوان را در قسمت مشخصی از خانه نگهداری کنید و در صورت امکان ساعاتی از روز آنها را بیرون از خانه نگهدارید و مرتب مکان هایی که موها و فضولات حیوانات ریخته است نظافت کنید.
• در انتخاب حیوان دقت کنید و آن را متناسب با سن و توانایی نگهداری کودک خریداری نمایید.
• بیماری های مشترک حیوان مورد نظر را بشناسید و ترجیحا حیوانی انتخاب کنید که بیماری هایش با انسان مشترک نباشد.
نگهداری از حیوانات اگر با در نظر گرفتن ملاحظاتی انجام شود می تواند در راستای بالابردن و تقویت هوش و توانایی ذهنی کودک یاری رسان باشد.

منبع:
اکبری زردخانه،سعید؛ رستمی،رضا؛ ممقانیه،مریم(1390) رابطه نگهداری انواع حیوانات خانگی با ویژگیهای شخصیتی و سلامت روان صاحبان حیوانات، مجله تحقیقات دامپزشکی دانشگاه تهران، 66(3) 271-275.
چوبینه،حمید؛ رستمی،رضا؛ محمدی،علی؛ باهنر،علیرضا؛شیرالی،داریوش؛ صفدری،رضا؛ قلیانچی،آرش(1386) بررسی وضعیت سلامت روانی و ویژگی های شخصیتی صاحبان حیوانات خانگی مراجعه کننده به کلینیک دامپزشکی دانشگاه تهران، مجله ارمغان دانش، 12(2)، 100-107.
کجباف، محمدباقر؛ امیر،کشاورز؛نوری، ابولقاسم؛ لعلی،محسن؛ سلطانی زاده، محمد(1388) مقایسه وضعیت عملکرد خانواده و سلامت روان در افراد دارای حیوان خانگی و بدون حیوان خانگی در شهر اصفهان درسال 1388، مجله علوم پزشکی شهر اراک(ره آورد دانش) 13(3)، 83-94.
مک کنزی، والتر (1391) هوش های چند گانه و تکنولوژی و آموزشی ترجمه(زنگنه،حسین؛ شیری پور،مصطفی) تهران، نشر آییژ.
هنری ماسن،پاول؛ کیگان،جروم؛ کارول هوستون،آلتا؛ جین وی کانجر،جان(1384) رشد و شخصیت کودک(ترجمه مهشید یاسایی) تهران، انتشارات ماد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *