آموزش نه گفتن و ابراز عقیده به کودکان

آموزش نه گفتن

در روابط اجتماعی قدرت ابراز عقیده و نه گفتن به درخواست های غیر معقول اهمیت بسیاری دارد و مانند دیگر مهارت های اجتماعی باید از کودکی فراگرفته شود. در زیر به اهمیت این مقوله و راهکارهای آموزش نه گفتن می پردازیم.

يكي از مهارت‌هاي اجتماعی، مهارت «نه» گفتن است. هر انساني مي‌تواند با آموختن و تقویت آن به‌ راحتي به ديگران پاسخ منفي بدهد. کودکی كه اين مهارت را مي‌آموزد مي‌تواند كارهايي را كه دوست ندارد رد كند و بسيار مؤدبانه در مقابل خواسته‌هاي غير منطقي دیگران، پاسخ منفي دهد و از اضطراب، نگراني وخشمی که در اثر انجام اجباری کاری برایش بوجود می آید در امان باشد.
بهتر است که این مهارت مانند دیگر مهارت های اجتماعی از دوران کودکی به افراد آموخته شود تا شخص در بزرگسالي از برخورد با دیگران و قرار گرفتن در موقعیت های مختلف هراسی نداشته باشد. والدین و مربیان و معلمان زمانی می توانند این مهارت را به کودکان آموزش دهند که خود از آن برخوردار باشند. بنابراین اعتماد به نفس و آگاهی بزرگترها از این مهارت اهمیت زیادی دارد. و بکار گیری این مهارت در زندگی روزمره توسط والدین و آموزگاران مهم است چرا که کودک بیشتر از اینکه از طریق کلامی آموزش ببیند با مشاهده رفتارها استدلال می کند.

هنگامی که کودکان  وارد مدرسه می شوند و با همسالان خود ساعات بیشتری را می گذرانند متوجه می شوند که امر و نهی های والدین قابل نادیده گرفته شدن هسند و آنها توانایی قانون شکنی را دارند باید توجه داشته باشیم که نه گفتن به خواسته های والدین و قوانینی که در منزل هست به معنی اعتماد به نفس و داشتن مهارت ابراز عقیده نیست و به نوعی لجبازی محسوب می شود و نباید توسط والدین تقویت شود بلکه لازم اس که کودک موقعیت ها و افرادی را که می تواند و باید به آنها نه بگوید بشناسد و موقعیت ها را از هم تفکیک کند.

دلایل اهمیت توانایی ابراز عقیده به شرح زیر است:

  • بسیاری از سوءاستفاده‌ها، اعتياد، دزدي و ديگر بزه‌ کاری ها برای کودکان و نوجوانانی اتفاق می افتد که قدرت نه گفتن را نداشته اند.
  • گاهی ناتوانی کودک از بیان عقیده خود به علت عدم اعتماد به نفس و نیاز به پذیرفته شدن است نه به دلیل ناآگاهی. کودکان احساس می کنند اگر به درخواستی نامعقول خصوصا از طرف همسالان خود نه بگویند ممکن است طرد شوند. این مساله را برای فرزندان توضیح دهید که دوستی سالم و واقعی با رد درخواست های نامعقول از بین نمی رود و لازم نیست عزت نفس خود را در گرو رفتار دیگران قرار دهند.
  • ابراز عقیده به کودکان کمک می کند که در هر موقعیتی از حق و حقوق خود دفاع کنند و انسان های منفعلی نباشند.

اما شیوه ابراز عقیده و نه گفتن باید به گونه ای باشد که کودک بی ادب و گستاخ تلقی نشود. شیوه درست ابراز عقیده خصوصیات زیر را دارد:

  • لحن گفتار اهمیت زیادی دارد ادبیات رد کرد درخواست بدون بی ادبی و گستاخی مسساله ای اس که باید به کودکان آموزش داده شود.
  • شناخت موقعیت ها و درخواست های نامعقول و معقول اهمیت زیادی دارد. کودک باید متوجه باشد که پرخاشگری و رفتار غیر مودبانه و لجبازی به معنی ابراز عقیده نیست بلکه در بسیاری از موقعیت ها سازگاری و همراهی با جمع ضروری است.
  • شناخت از خطراتی که ممکن است از موافقت بی تفکر و قید و شرط ناشی شود اهمیت زیادی دارد. موقعیت های خطرساز و درخواست های مخاطره آمیز را با جزییات برای کودکان توضیح دهید.
  • افراد غریبه با رفتارهای مشکوک کسانی هستند که کودک باید یاد بگیرد در هر حالتی به درخواست های آنها نه بگوید و موقعیت را بدون هراس برای خانواده توضیح دهد.

کودکانی که توانایی ابراز عقیده را دارند در امور اجتماعی و ارتباط با دیگران موفق تر عمل می کنند و مسلما در بزرگسالی توانایی دستیابی به موفقیت های شغلی و تحصیلی بهتری خواهند داشت پس ضروری است ایت آموزش ها در زمان مناسب به آنها آموزش داده شود.

منبع:

شعاع کاظمی، مهرانگیز؛مومنی جاوید، مهرآور(1391) آسیب های اجتماعی،تهران،انتشارات آوای نور.

وارما، ودپی(1388) ناسازگاری و مشکلات هیجانی و رفتاری کودکان( ترجمه: سیمین حسینیان) تهران، دانشگاه الزهرا.

ورنون،آن(1388) آموزش مهارت های فکری،احساسی و رفتاری برای دوره دبستان،(ترجمه مهردار فیروز بخت)، تهران، نشر ویرایش.

 

One thought on “آموزش نه گفتن و ابراز عقیده به کودکان

  1. اشتراک ها: پیشگیری از سوء استفاده­ ی جنسی با مقاوم سازی کودک - مجله بامام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *